متاسفم که متاسف نیستم

بنده خدایی بود که می‌گفت: “این روزها آدم‌ها بیش از اندازه حساس شده‌اند؛ به زودی من حتی نمی‌توانم با خودم شوخی کنم، مبادا که به کسی بر بخورد.” این در حالی است که غلبه اینترنت بر زندگی ما باعث شده، تعداد زیادی از افراد خیلی راحت بتوانند در فضاهای اجتماعی دیجیتال بدون نگرانی از افشای هویت‌شان به اظهار نظرهای بدون ملاحظه بپردازند. اما به دنیای واقعی که می‌رسیم کافی است کمی صادقانه و بی ریا صحبت کنیم تا با ناراحتی و شکوه و گلایه مواجه بشویم.

هر چه می‌کشیم از دست تعارف است. در دنیای واقعی مجبوریم به اسم «آداب» یا «رفتار سیاست‌مدارانه» با همدیگر تعارف داشته باشیم، الکی حرف یکدیگر را باور یا تایید کنیم؛ حتی اگر آنها را باور نداشته باشیم. آخر مگر زندگی روزمره در محیط کار و به طور کلی جامعه، شبیه سریال خانه پوشالی یا بقول معروف House of Cards است که باید سیاست‌مدارانه رفتار کنیم؟ چرا نمی‌توانیم نظرمان را بی‌طرفانه بگوییم و برای دلخوشی طرف مقابل باید حتما تاییدش کنیم؟

می‌گویم مجبوریم، چون در جامعه‌ی ما با رفتار شفاف و بی ریا تنش و دلخوری ایجاد می‌شود. به نظر من زمانی دلخوری ایجاد می‌شود که فرد اعتماد به نفس کافی نداشته باشد؛ یا اینکه خودش در پس ذهنش نظر صادقانه ما را قبول دارد و تحمل این موضوع برایش سنگین است؛ یا حتی مخاطب شما مهارت ذهنی کافی برای استدلال مخالف و دفاع از خودش را نداشته باشد. اگر موضوع به همین جا ختم بشود، ایرادی ندارد. ولی وقتی این ناراحتی و رنجش به انتقام‌جویی و تخریب شخصیت منجر شد، نتیجه می‌گیریم که برای داشتن روابط اجتماعی “سالم” مجبوریم که “وانمود” کنیم.

اما آلترناتیو چیست؟ به جای اینکه با شنیدن حرف صادقانه یا نظر مخالف ناراحت بشویم، می‌توانیم استدلال فرد را برای نظرش بشنویم. فوقش یا مخالفت می‌کنیم یا موافقت. در نهایت هم می‌توانیم به یک سنتز برسیم تا مسئله حل شود و به جای غوطه‌ور شدن در حاشیه، به زندگی‌مان ادامه بدهیم.

برای من به شخصه، تظاهر و وانمود کردن بسیار سخت است و متاسفانه یا خوشبختانه به این سبک زندگی عادت ندارم. پس اگر اظهارنظر شفاف و صادقانه من موجب دلخوشی شما نشد یا اینکه اگر این یادداشت من به هر دلیلی شما را ناراحت کرد (که عجیب بنظر می‌رسد) من عذرخواهی نمی‌کنم. متاسفم که متاسف نیستم!