نقش سمّ آهوی چین
مولوی مظفّر حسین صبا درتذکرهٔ روز روشن دراحوال مَهسِتی گنجه ای می نگارد:
وسلطان سنجر سلجوقی ونزد بعضی بابر پادشاه ،فریفتهٔ حسن وجمال و شیفتهٔ غنج ودَلال آن بدیعة الجمال گردیده ،بنابرآن به حضوری مجلس خاص سلطانی اجازت عام داشت ودرآن بزم با شعرا وادبا مثل امیراحمد و غیره طریقهٔ مطارحه ومعارضه می پیمود.
روزی سلطان به مهستی گفت:
چیست پنهان زیر دامان تو ای سیمین بدن؟
مهستی جواب داد:
نقش سمّ آهوی چین است بر برگ سمن¹
شاعری دیگر عضو نهانی را چنین وصف کرده:
میان دو پایش یکی حرف بود
سُمِ آهوی رفته در برف بود
میرزا حسن خان جابری دریکی از نوشته جاتشان در وصف لباس زنان عصر نوشته:
پاچینِ پنجره ای وجوراب مشبّک و چادر نازک آن دخترک را بنگر ،چه قشنگ خم شد روی زمین تا سُمِ آهوی رفته در برفش را به خوبی بنمایاند.²
_
1_تذکرهٔ روز روشن ،مظفّرحسین صبا،به کوشش محمّدحسین رکن زادهٔ آدمیّت ،صفحهٔ ۷۸۶
2_کتاب نوشدارو ،میرزا حسن خان جابری انصاری ،صفحهٔ ۷