|
لبخند بزن لحظه ها را دریاب
| ||
شپش | تشخیص، درمان و تمام آنچه که والدین باید بدانندکافی است یک نقطهی سفید روی موهای سر فرزندمان پیدا کنیم… همین برای وحشتزدگی والدین کافی است. هر چند شپشها اغلبِ افراد را به ترس و نگرانی میاندازند، اما درواقع بیماری و خطر خاصی ایجاد نمیکنند. شپش سر یک مشکل شایع، به خصوص برای بچهها است که به راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل میشود. در بیشتر مواقع خلاص شدن از دست آنها برای والدین کار بسیار دشواری است. هر چند ابتلا به شپش سر نشاندهندهی بهداشت ضعیف نیست اما نیش آنها میتواند پوست سر را تحریک کند و خراشیدن آن ممکن است منجر به عفونت شود. در این مقاله اطلاعاتی دربارهی انواع شپشها، پیشگیری، تشخیص و درمان در اختیارتان قرار خواهد گرفت. انواع شپششپشها حشرات شش پای ریز، بی بال و انگلی هستند که به پوست سر و گردن میچسبند و از خون انسان تغذیه میکنند. هر یک از شپشها به اندازهی یک دانهی کنجد بوده و به سختی با چشم قابل مشاهدهاند؛ تخم شپش که به موهای نزدیک پوست سر میچسبد، حتی از این هم سختتر دیده میشود. به طور کلی سه نوع شپش وجود دارد: ۱- شپش سر: این شپشها روی پوست سر یافت میشوند. برای اینکه آنها را بهتر ببینید، میتوانید نگاهی به پشت گردن و اطراف گوشهایتان بیاندازید. ۲- شپش بدن: این شپشها روی بدن یا رختخواب افراد زندگی میکنند و بیشتر، افرادی را تحت تأثیر قرار میدهند که قادر به حمام یا شستشوی مداوم لباسهایشان نیستند، مانند بیخانمانها. ۳- شپش تناسلی: به این شپشها خرچنگ هم گفته میشود. آنها معمولاً روی پوست یا موهای ناحیهی تناسلی یافت میشوند، هرچند گاهی در مناطق پر موی بدن، مانند قفسهی سینه، ابرو و مژه هم دیده میشوند. چطور به شپش مبتلا میشویم؟شپش سر در کودکان خردسال که به مهدکودک یا دبستان میروند، بیشتر رایج است. کودکان در این سن اغلب از نزدیک و با تماس بیشترِ مو به مو بازی میکنند و ممکن است برس، کلاه ، گیرهی مو و موارد مشابه را با هم به اشتراک بگذارند. بزرگسالانی هم که با کودکان زندگی میکنند، خطر بیشتری برای ابتلا به شپش سر دارند. شپشها معمولاً از طریق تماس سر افراد با هم منتقل میشوند، برخلاف تصور عموم، آنها نمیتوانند بپرند یا پرواز کنند! نحوهی حرکتشان بیشتر به صورت خزیدن از موهای یک فرد به سر و موهای فرد دیگر است. شپشها میتوانند مدت کوتاهی روی لباس یا سایر لوازم شخصی افراد مانند برس، گیرهی سر و… زنده بمانند، همین مسئله به آنها این امکان را میدهد که میزبان جدیدی برای خود پیدا کنند. استفاده از بالش، پتو، لباس، مبل و… که اخیراً توسط یک فرد مبتلا استفاده شده باشد هم میتواند منجر به ابتلا شود . تماس جنسی نیز باعث انتقال شپش تناسلی میشود. وجود شپش تناسلی در کودکان میتواند نشاندهندهی سوءاستفادهی جنسی از آنها باشد. چگونه تشخیص دهیم مبتلا شدهایم؟هرچند شپشها بسیار کوچک هستند، اما با چشم غیرمسلح هم قابل شناساییاند. آنها ممکن است سفید، قهوهای یا خاکستری تیره باشند. تخم شپشها به شکل نقاط گرد یا بیضی شکلی دیده میشوند که به موهای نزدیک پوست سر چسبیدهاند؛ حتی اگر سعی کنید آنها را از جایشان بردارید هم آنقدر محکم سر جایشان قرار گرفتهاند که تکان نمیخورند، بنابراین با انگشتتان روی آنها بکشید اگر شپش باشد، نمیتوانید با حرکت دست آنها را جدا کنید اما اگر شوره یا خاک باشد، به راحتی از موها جدا میشوند. یک ذرهبین و یک چراغ روشن میتواند بازرسی را برایتان سادهتر کند. تحقیقات نشان میدهند، شانه زدنِ موهای مرطوب به وسیلهی یک شانهی دندانه ریز، بهترین روش برای مشاهدهی حملهی شپشها است. ابتدا موها را با نرمکننده شستشو دهید سپس قسمت کوچکی از آن را شانه کنید و به دنبال مشاهدهی شپش یا تخم آن روی شانه باشید. میتوانید شانه را توسط یک کاغذ یا دستمال کاغذی پاک کنید تا دیدن آنها سادهتر باشد. علائم و نشانههادر اغلب موارد مشاهدهی یک شپش بالغ یا نارس، تنها نشانهی ابتلاست؛ در صورتی که این مسئله به تنهایی، نمیتواند حملهی شپشها را تائید کند. در بیشتر کودکان، حمله باعث ناراحتی یا آزار نمیشود. شایعترین مشکل در این زمینه، خارش است که ممکن است هفتهها یا حتی ماهها بعد از ورود شپش به سر فرد شروع شود. علاوه بر خارش شدید، نشانههای دیگری نیز وجود دارند مانند خستگی از احساس حرکت کردن موها، مشاهدهی شپش (شپشهای بالغ به اندازهی یک دانهی کنجد یا کمی بزرگترند)، مشاهدهی تخم شپش (تخمها شبیه جوانهی کوچک گیاه بید مشک هستند و گاهی با شورهی سر اشتباه گرفته میشوند، اما برخلاف شورهی سر، تخم شپش را نمیتوان به راحتی از موها جدا کرد) و درنهایت، برجستگیهای کوچک قرمز روی پوست سر، گردن و شانهها. چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟در بیشتر مواقع میتوانید با انجام اقدامات خود مراقبتی بدون نیاز به تجویز پزشک، از شر شپشها خلاص شوید. در انتهای همین مقاله، تعدادی از محصولات مفید در این رابطه، مانند شانهها، شامپوهای مخصوص و غیره معرفی شدهاند، با این حال اگر با استفاده از شامپوهای بدون نسخه، مشکل تان رفع نشد یا اگر باردار هستید، قبل از هرگونه استفاده از شامپو یا مواد شیمیایی دیگر به پزشک مراجعه کنید. یکی دیگر از مواقعی که نیاز به مراجعه به پزشک دارید، درصورت بروز آلرژی است. خارش، واکنش آلرژیک نسبت به نیش این حشرات است. خاراندن زیاد میتواند باعث ایجاد زخمهایی روی پوست سر شود. هرچند این مسئله رایج نیست، اما این امکان وجود دارد که جراحات ناشی از خاراندن، عفونی شوند. اگر پوستتان قرمز، متورم و دردناک شده یا برآمدگیهای چرکی روی گردنتان دیده میشود، سریعاً به پزشک مراجعه کنید، چون این امکان وجود دارد که زخمهایتان عفونی شده باشند. اگر فکر میکنید فرزندتان به شپش سر مبتلا شده، چه کنید؟شپش سر، خود به خود از بین نمیرود. اگر فکر میکنید فرزندتان آلوده شده، چندین قدم وجود دارد که باید فوراً بردارید. در درجهی اول برای تائید تشخیص، با پزشک خود تماس بگیرید. سپس به مهدکودک یا دبستان فرزندتان اطلاع دهید تا بتوانند سایر دانشآموزان را کنترل کنند. درنهایت همهی افراد خانواده را از جهت وجود علائم شپش بررسی کنید و تمام افراد مبتلا را به طور همزمان درمان کنید. درمان شپشمیتوانید انواع و اقسام درمانهای مربوط به شپش را در بازار پیدا کنید. اکثر آنها از عصارهی گل داوودی یا یک نسخهی مصنوعی مشابه با آن ساخته شدهاند. این درمانها که اغلب به صورت شامپو به فروش میرسند (مانند RID، NIX وغیره) معمولاً ایمن بوده و خطری برای مصرفکننده ندارند، هرچند استفادهی برخی از آنها برای کودکان خردسال توصیه نشده است. بعضی از شپشها به این شامپوها مقاوم شدهاند، میتوانید با پزشک خود مشورت کنید که آیا شپشهای منطقهی شما نسبت به شامپوهای ضد شپش مقاوم هستند یا خیر. مهم نیست از چه نوع درمانی استفاده میکنید، فقط سعی کنید دستورالعملهای داخل آن را به دقت دنبال کنید، اینکه شامپو باید چه مدت روی موها بماند، نحوهی شستشوی سر و غیره . ممکن است ۹ – ۱۰ روز بعد نیاز به انجام درمان دیگری داشته باشید. معمولاً اگر به درستی طبق دستورالعمل پیش بروید، درمان را با موفقیت پشت سر خواهید گذاشت. درمانهای پزشکیدر صورت عدم موفقیت درمانهای بدون نسخهی بازاری، باید به پزشک مراجعه کنید. در این موارد از داروهای خوراکی یا موضعی ضد شپش استفاده میشود. – داروی خوراکی ایورمکتین (ivermectin). هرچند این دارو در ابتدا برای درمان بیماریهای مربوط به کرمها استفاده میشد، اما با دوز متفاوت و طی ۸ روز میتواند در درمان شپش نیز تأثیرگذار باشد. کودکان باید حداقل ۳۳ پوند (معادل ۱۵ کیلوگرم) وزن داشته باشند تا بتوانند از ایورمکتین استفاده کنند. از عوارض جانبی این دارو میتوان به تهوع و استفراغ اشاره کرد. – داروی موضعی مالاتیون (Malathion). این دارو را به موها و پوست سر خود میمالیم. مالاتیون قابل اشتعال است، بنابراین باید آن را از منابع گرمازا مانند سشوار، سیگار و غیره دور نگه داریم. استفاده از مالاتیون برای کودکان زیر دو سال توصیه نمیشود و مشخص نیست برای کودکان ۲ تا ۶ سال و زنان باردار و شیرده ضرری دارد یا خیر. – لوسیون الکلی بنزیل (Ulesfia). لوسیون را به مدت ۱۰ دقیقه روی پوست سر و موهای خود میمالید و سپس با آب شستشو میدهید. هفت روز بعد درمان را تکرار کنید. عوارض جانبی این دارو شامل تحریک پوست و چشمها و همچنین بیحسی در محل استفاده از دارو است. مصرف این دارو برای کودکان کمتر از ۶ ماه توصیه نمیشود. – لوسیون ایورمکتین (Sklice). لوسیون را به مدت ۱۰ دقیقه روی موهای خشک و پوست سر بمالید و سپس بشویید. این روش را قبل از مشورت با پزشک تکرار نکنید. عوارض جانبی احتمالی این دارو شامل قرمزی یا تحریک چشم و پوست است. استفاده از این دارو برای کودکان زیر ۴ سال توصیه نمیشود. – سرانجام لیندان (lindane) یک نوع شامپو است که با نسخهی پزشک قابل تهیه است و گاهی در پی عدم موفقیت سایر درمانها تجویز میشود. هرچند به دلیل افزایش مقاومت شپش به این شامپو و عوارض جانبی عصبی جدی، دیگر از آن به عنوان درمان خط اول شپش استفاده نمیشود. درمانهای خانگی شپشدرمان دستی روش دیگر برای از بین بردن شپشها، از بین بردن دستی است. اگر استفاده از دارو کودک شما را از شر شپش خلاص نکرده است (هیچ دارویی ۱۰۰% مؤثر نیست) میتوانید از این روش استفاده کنید. البته درمورد کودکان کمتر از ۲ ماه که نمیتوانند از درمان دارویی استفاده کنند این تنها راه است. برای این کار هر ۳ -۴ روز یک بار، تا سه هفته بعد از مشاهدهی آخرین شپش زنده، از یک شانهی دندانه ریز برای شانه زدن موهای مرطوب و نرم شده (از طریق شستشو با نرمکننده) استفاده کنید. مرطوب کردن مو باعث میشود حرکت شپشها موقتاً متوقف شود، سپس با دست شپشها را بکشید. سایر درمانهای خانگی گاهی از سرکه، ژله نفتی، مایونز یا روغن زیتون برای خفه کردن شپش استفاده میشود، اما این کار ممکن است درست نباشد چون هیچ تحقیق علمی اثربخشی این روشها را تائید نکردهاند. اگر درمانهای دیگر نتیجهبخش نبوده و قصد امتحان این روشها را دارید، بهتر است قبلاً با پزشک خود مشورت کنید. استفاده از شانههای دندانهدار مخصوص، روش دیگری برای خلاص شدن از شر شپشها است. دندانههای این شانهها به اندازهی کافی ریز هستند که بتوانند شپشها و تخمهایشان را بیرون بکشند. مصریان باستان از این روش استفاده میکردند، چرا که شانههای شپش در مقبرههایشان یافت شده است. اشکال این روش این است که زمان زیادی طول میکشد و صبر فراوانی نیاز دارد تا هر تخم و هر شپش را از سر کودک خارج کنیم. بهتر است بعد از استفاده از شامپوهای ضد شپش از این شانهها برای پاکسازی موها و اطمینان از باقی نماندن تخم یا شپشی استفاده کرد. پاک کردن خانه از شپشهرچند شپشها وقتی روی بدن انسان نباشند، زنده نمیمانند، با این حال بهتر است ملافههایی که در زمان درمان شپش استفاده کردهاید، بشویید. لباسهای پوشیده شده طی ۴۸ ساعت گذشته نیز باید در آب گرم شسته شوند. با اینکه اغلب به والدین توصیه میشود تمام اسباببازیهای پولیشی کودک را تمیز کرده و از دسترس او خارج کنند، متخصصان معتقدند این کار ضرورتی ندارد. اگر فرزند شما با عروسک پولیشی محبوباش میخوابد، کافی است آن را به مدت ۳۰ دقیقه در آب گرم قرار دهید. این کار هر حشرهی وحشتناکی را از بین خواهد برد. پیشگیریپیشگیری از شپش کار بسیار دشواری است و با توجه به الزامات زندگی امروز، و لزوم حضور بچهها از سنین پایین در مهدکودک، پیش دبستانی، دبستان، کلاسهای مختلف و غیره تقریباً محال است. البته لازم به ذکر است ابتلای فرزندتان به شپش هیچ ارتباطی با نحوهی رعایت بهداشت شما و خانوادهتان یا ناکامی شما در مراقبت از کودکتان ندارد. این مشکلی است که میتواند برای هر کسی که در ارتباط با افراد مبتلا به شپش است، رخ دهد. بعضی از محصولات بدون نسخه (مانند اسپری لباس و غیره)، ادعا میکنند که میتواند مانع ابتلا به شپش شوند، البته هنوز تحقیقات علمی اثربخشی آنها را تائید نکردهاند. تعداد کمی از تحقیقات نشان دادهاند مالیدن برخی محصولات طبیعی مانند روغن زیتون، روغن نارگیل، درخت چای و رزماری میتوانند در پیشگیری از ابتلا به شپش مؤثر باشند. با این حال چنین محصولاتی با توجه به اینکه در گروه مواد طبیعی قرار میگیرند توسط ادارهی غذا و دارو (FDA) بررسی نشدهاند. بنابراین ایمنی و اثربخشی آنها توسط این سازمان تائید نشده است. پیشگیری بدون داروتا زمانی که تحقیقات بیشتر، اثربخشی هر یک از این داروها را تائید نکردهاند بهتر است با آموزش فرزندتان احتمال بروز این مشکل را کاهش دهید. به عنوان مثال از فرزندتان بخواهید وسایل شخصیاش مانند کلاه، شانه، هدفون و غیره را با دیگران به اشتراک نگذارد، یا از فضای مشترکی که لباسهای بیش از یک دانشآموز در آن قرار دارد، مانند چوب لباسی یا کمد مشترک استفاده نکند. البته این انتظار کاملاً غیرواقعی است که توقع داشته باشید شما و فرزندتان بتوانید از تمامی تماسهایی که ممکن است به انتقال شپش بیانجامد اجتناب کنید. تنها کاری که از دستتان برمیآید این است که مرتباً موهای فرزندتان را بررسی کنید تا در صورت وجود شپش، قبل از اینکه به سایر افراد خانواده سرایت کند، به سرعت درمان را شروع کنید. ممکن است فرزند شما روی پوست سرش تخمهای شپش داشته باشد، اما این لزوماً به معنای حملهی شپشها نیست، چرا که بعضی از این تخمها خالی هستند. با این وجود، تخمهایی که به اندازهی ۴/۱ اینچ (معادل ۴/۶ میلیمتر) از پوست سر را اشغال کرده باشند، حتی اگر پراکنده باشند، باید درمان شود تا از بیرون آمدن شپشهای نوزاد جلوگیری شود. احتمالاً تخمهایی که دور از پوست سر قرار گرفتهاند، از یک عفونت قدیمی باقی ماندهاند، با این حال برای جلوگیری از عود، باید درمان شوند. افسانههای شپشی!شپش سر بلای جان طبقات پایین اجتماع نیست و هیچ ربطی هم به بهداشت ضعیف ندارد. آنها تمام کودکان را با هر سطح اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی مبتلا میکنند. این حشرات میتوانند تا ۶ ساعت زیر آب زنده بمانند، بنابراین کودکانی که مرتب حمام میکنند هم در برابر آنها مصونیتی ندارند. خبر خوب این است که شپشها هیچ بیماری را منتقل نمیکنند.
مسئلهی مدرسه برای کودکان مبتلا به شپشانجمن پزشکان اطفال آمریکا معتقد است کودک سالم نباید به دلیل ابتلا به شپش از رفتن به مدرسه محروم شود. به نظر آنها کودک باید به طور عادی به مدرسه برود اما از تماس مو به مو با بچههای دیگر خودداری کند. برای این کار بهتر است موهای بلند به صورت خرگوشی، دماسبی یا بافته شده نگه داشته شوند. پس از درمان نیز ممکن است تخمهای مرده تا زمانی که از بین بروند در موهای کودک بمانند. سیاست بعضی مدارس «بدون تو» است؛ به این معنی که تا از بین نرفتن کامل آخرین تخم مرده هم اجازهی حضور در مدرسه را به کودک نمیدهند. انجمن پزشکان اطفال آمریکا با این سیاست مخالف است. در ادامه برخی درمانهای خط اول و بدون نیاز به نسخهی پزشک به همراه روش تهیهی آن معرفی میشوند. همانطور که گفته شد، اولین قدم برای درمان شپش، استفاده از روشهای بدون نیاز به نسخهی پزشک است؛ البته به شرطی که دقیقاً طبق دستورالعمل همراه محصول عمل کنید. Ultra NIX؛ از بین برندهی شپشهای بالغ و تخمها، عاری از سموم دفع آفت |
||
| [قالب وبلاگ : تمزها] [Weblog Themes By : themzha.com] | ||