زردچوبه داراي اثر ضد نفخ و ازدياد آنزيم هاي روده و معده است. مقدار زياد آن ممکن است باعث زخم شود؛ ولي مقدار کم آن باعث افزايش ترشحات معده شده و از زخم حاصل از استرس، الکل و ايندومتاسين جلوگيري مي کند.
ويژگي ضد ميکروبي زردچوبه:
اسانس زردچوبه داراي خاصيت ضد ميکروبي به روي بسياري از ميکروارگانيسم ها از جمله استافيلوکوک، استرپتوکوک، کلستريديوم، سارسينا، کورينه باکتريوم و خاصيت ضد قارچي است.
مقدار مصرف
مقدار مصرف دارويي روزانه زردچوبه حدود 5/1 تا 3 گرم است که مي توان در دوزهاي نيم تا يک گرمي در سه نوبت مصرف کرد. هم چنين بهتر است از فرآورده هاي استاندارد شده به عنوان دارو مصرف شوند.
فرآورده هاي دارويي:
حدود 70 فرآورده دارويي از زردچوبه در نقاط مختلف جهان تهيه و مصرف مي شوند. بيشتر اين محصولات مربوط به بر طرف کردن مشکلات صفرا و به عنوان صفرا آور هستند. از زردچوبه به صورت پودر در تغذيه مصرف مي شود. هم چنين به صورت مخلوط به شکل ادويه در جهان مصرف زيادي دارد و يکي از پُر مصرف ترين اشکال آن به صورت پودر کاري است. هم چنين تنتور زردچوبه نيز تهيه شده که مقدار مصرف آن نيم تا يک ميلي ليتر سه بار در روز مي باشد.
عوارضي جانبي:
مطالعات روي کشت سلول نشان مي دهد که کورکومينوزيدها مي توانند اثرات سيتوتوکسيک (کشنده ي سلول) داشته باشند؛ ولي اين موضوع در اثر مصرف زردچوبه در انسان گزارش نشده است.
همين مواد ممکن است باعث تغييرات شکل زخم معده شوند.
مضرات
با تمام مزایای گفته شده باید اشاره کرد که زیاده وری در زردچوبه برای قلب مضر است ولی البته اگر آن را با لیمو ترش استفاده کنید اثرات مضر آن را خنثی می سازد.
مهم ترين اثرات گزارش شده زردچوبه:
ضد آميب، ضد درد، ضد اسيد معده، ضد آرتريت، ضد باکتري، پادزهر آرسنيک، ضد ادم، ضد حساسيت، ضد سرطان، ضد ويروس ايدز، ضد موتاژن، ضد اکسيدان، ضد پسوريازيس، ضد تب، ضد عفوني کننده، ضد اسپاسم، ضد تومور، ضد زخم معده، ضد نفخ، قابض، ادرارآور، خلط آور، محافظ معده، بندآورنده ي خون، محافظ کبد، کاهش دهنده ي چربي خون، مقوي معده، مقوي رحم، قارچ کش، کرم کش، محرک سيستم ايمني و محرک ترشح موکوس.
نکات قابل توجه:
1- براي مصرف دارويي زردچوبه، مي توان آن را در کپسول هاي پانصد ميلي گرمي ژلاتيني که در داروخانه ها به فروش مي رسند، پُر نموده و استفاده کرد.
2- در صورتي که بخواهيم از اثر دارويي زردچوبه استفاده کنيم مسلماً ميزان مصرف آن بايد بيش از اندازه غذايي و در حد توصيه شده باشد.
3- براي نگه داري زردچوبه نبايد از ظروف پلاستيکي استفاده کرد. بهترين ظروف آلومينيومي و شيشه هاي رنگي (قهوه اي) مي باشند. هم چنين درب ظرف بايد کاملا بسته باشد.
4- ريشه و ريزوم زردچوبه که پودر نشده است در برابر حرارت مقاوم تر از پودر آن است، ولي چون اکثراً پودر زردچوبه در بازار مصرف به فروش مي رسد، براي نگه داري طولاني مدت آن بهتر است در جاي خنک نگه داري شود.
5- چون بخشي از اثرات زردچوبه مربوط به رايحه (اسانس) آن مي باشد که در اثر حرارت و يا مرور زمان کاسته مي شود، لذا زردچوبه کهنه داراي خواصي کمتر از زردچوبه تازه است.
6- ميزان مصرف زردچوبه به عنوان دارويي تا روزي 3 گرم براي اشخاص بالغ بلامانع مي باشد. گزارشاتي مبني بر مصرف 8 تا 10 گرم زردچوبه به طور روزانه در هندوستان بدون اثرات جانبي در انسان به چاپ رسيده است.
زردچوبه در جوار ادویه های دیگر
توصیه میکنیم به غذاهایتان زردچوبه به همراه کمی روغن و فلفل سیاه اضافه کنید. حتماً در قفسههای آشپزخانه ادویههای دیگری هم دارید مثل دارچین، میخک، خردل، زنجبیل، پاپریکا. در این صورت که عالی است. به تمام غذاهایتان از این ادویهها اضافه کنید. خاصیت زردچوبه در جوار ادویههای دیگر بیشتر و بیشتر میشود. از هر موقعیت و غذایی برای استفاده از این ادویهها استفاده کنید. خلاقیتتان را به کار بگیرید. بدنتان از شما ممنون خواهد شد.
اگر از طرفداران نوشیدنیهای تهیه شده از سویا هستید به آن یک قاشق چایخوری پودر زردچوبه اضافه کنید. حتی میتوانید به شیر معمولی که میخورید نیز زردچوبه بزنید. در این صورت یک نوشیدنی فوقالعاده میل کردهاید.
میتوانید به اندازه 2 سانتی متر زنجبیل تازه را به مدت 6 تا 7 دقیقه با یک قاشق چایخوری زردچوبه دم کنید. هر روز یک مرتبه از این نوشیدنی معجزه گر میل کنید. سالم بودن خیلی هم سخت و پرهیزینه نیست. مهم این است که بدانید چه میخورید و چه مینوشید. دور نوشیدنیهای گازدار، انرژی زا و الکلی را خط قرمز بکشید تا بدن و کبدتان سالم بماند. به جای آن از این نوشیدنیهای که گفتیم و یا چای دارچینی، زعفرانی و عرقیجات گیاهی استفاده کنید. به همه غذاهایتان نیز مقداری زردچوبه افزوده و خودتان را از ابتلا به خیلی از بیماریها مصون کنید.
منابع:
دکتر محمد حسين صالحي سورمقي – دکتراي داروسازي و عضو هيات علمي دانشکده داروسازي
