استیون هاوکینگ ؛ کتاب ها، نظریه ها و زندگی شخصی

پروفسور استیون هاوکینگ (Stephen Hawking) در سال 1942 در انگلستان متولد شد و در آکسفورد فیزیک خواند و بعدا برای تحقیقات تکمیلی در کیهان شناسی به کمبریج رفت. در سن 22 سالگی، او به یک نوع نادر از بیماری نورون حرکتی مبتلا شد. در حالی که برای ازدواج با همسر اولش جین آماده می‌شد، به پیش‌بینی پزشکان به زودی عمرش به پایان می‌رسید. با این وجود، آن‌ها 26 سال با هم زندگی کردند و سه فرزند حاصل ازدواجشان بود. هاوکینگ از ویلچر استفاده می‌کرد و فقط با یک دستگاه تولید صدا قادر به صحبت کردن بود.

در سال 1988، هاوکینگ با کتاب خود «تاریخچه مختصر زمان» که بیش از 10 میلیون نسخه فروش داشت، به شهرت رسید. پس از جدا شدن از همسر اولش، در سال 1995 با یکی از پرستاران خود به نام آیلین میسون ازدواج کرد. آن‌ها پس از 11 سال زندگی مشترک از یکدیگر جدا شدند. در سال 2004، بندیکت کمبربچ اولین بازیگری بود که با بازی‌اش زندگی این فیزیکدان را به تصویر کشید و تحسین منتقدان را برانگیخت.

او جوایز زیادی را در زمینه‌های ریاضیات و علوم به دست آورد. در سال 2009، مدال آزادی ریاست جمهوری را از باراک اوباما دریافت کرد. در سال 2014 نیز از داستان زندگی او فیلم The Theory of Everything به کارگردانی جیمز مارش و با بازی ادی ردمین ساخته شد. استیفن هاوکینگ در سال 2018 در سن 76 سالگی در گذشت.

تولد

استیون ویلیام هاوکینگ (Stephen William Hawking) در تاریخ 8 ژانویه 1942 (18 دی 1320) در آکسفورد به دنیا آمد. پدرش فرانک و مادرش ایزابل آیلین هاوکینگ بودند. مادر هاوکینگ در خانواده‌ای از پزشکان در گلاسکوی اسکاتلند به دنیا آمد. پدربزرگ پدری ثروتمند او در یورکشایر، در خرید زمین‌های کشاورزی زیاده روی کرد و سپس در ابتدای قرن بیستم در دوران رکود بزرگ کشاورزی بریتانیا ورشکست شد. مادربزرگ پدری او، با افتتاح مدرسه‌ای در خانه، خانواده را از نابودی مالی نجات داد.

با وجود محدودیت‌های مالی، هم پدر و هم مادر استیون به دانشگاه آکسفورد رفتند. پدرش در رشته پزشکی و مادرش در رشته فلسفه، سیاست و اقتصاد تحصیل کردند. ایزابل به عنوان منشی در یک موسسه تحقیقات پزشکی مشغول به کار شد و فرانک نیز یک محقق پزشکی بود. هاوکینگ دو خواهر کوچک‌تر به نام‌های فیلیپا و مری و یک برادر خوانده به نام ادوارد فرانک دیوید داشت.

در سال 1950، هنگامی که پدر هاوکینگ رئیس بخش انگل‌شناسی در موسسه ملی تحقیقات پزشکی شد، خانواده به سنت آلبنز هرتفوردشر نقل مکان کردند. در سنت آلبنز، خانواده هاوکینگ در نظر مردم بسیار باهوش و عجیب و غریب بودند. وعده‌های غذایی اغلب جوری صرف می‌شد که هر کدام از اعضای خانواده هم‌زمان در سکوت مشغول خواندن کتاب بودند! آن‌ها یک زندگی ساده در خانه‌ای بزرگ و به هم‌ریخته داشتند.

تحصیلات؛ مدرسه و دانشگاه

هاوکینگ تحصیلات خود را در مدرسه بایرون هاوس در هایگیت لندن آغاز کرد. سپس در هشت سالگی پس از موفق شدن در امتحان ورودی، چند ماه در دبیرستان سنت آلبنز تحصیل کرد. خانواده هاوکینگ برای تحصیلات ارزش زیادی قائل بودند. پدر هاوکینگ می‌خواست پسرش در مدرسه معتبر وست مینستر شرکت کند، اما هاوکینگ 13 ساله در روز امتحان بورسیه تحصیلی بیمار بود.

همچنین بخوانید :

بیوگرافی ادل ؛ خواننده محبوب بریتانیایی

خانواده‌اش بدون بورسیه تحصیلی توانایی پرداخت شهریه مدرسه را نداشتند، بنابراین هاوکینگ در سنت آلبنز باقی ماند. اگرچه در مدرسه، هاوکینگ به اینشتین معروف بود، اما در ابتدا در درس‌هایش موفق نبود. با گذشت زمان، او استعداد قابل توجهی در موضوعات علمی نشان داد و با الهام از معلم ریاضیاتش تیگران تاهتا، ابتدا رشته ریاضیات را در دانشگاه انتخاب کرد. پدر هاوکینگ با توجه به این که شغل کمی برای فارغ‌التحصیلان ریاضیات وجود داشت، به او توصیه کرد که در رشته پزشکی تحصیل کند. او همچنین می‌خواست پسرش در دانشگاه آکسفورد تحصیل کند. از آن‌جا که در آن زمان خواندن ریاضیات در آن دانشگاه امکان پذیر نبود، هاوکینگ تصمیم گرفت فیزیک و شیمی بخواند. هاوکینگ پس از شرکت در امتحان، در مارس 1959 موفق به گرفتن بورسیه تحصیلی شد.

در اکتبر 1959، هاوکینگ تحصیلات دانشگاهی خود را در کالج دانشگاه آکسفورد در سن 17 سالگی آغاز کرد. در یک و نیم سال ابتدایی دانشگاه، سادگی درس‌ها برای هاوکینگ بسیار خسته کننده بود. معلم فیزیک او، رابرت برمن، می‌گفت:

برای هاوکینگ فقط کافی بود بداند کاری انجام شدنی است، او بدون توجه به بقیه آن کار را انجام می‌داد!

هاوکینگ با در نظر گرفتن این که مجموع ساعت‌های مطالعه‌اش در طول سه سال تحصیلی 1000 ساعت بی‌فایده بوده، تصمیم گرفت در امتحانات پایانی فقط به سوالات تئوری فیزیک پاسخ بدهد، نه به سوالاتی که نیاز به حفظ کردن دروس داشتند. وی در شب امتحانات نهایی عصبی بود و تا صبح نخوابید. این باعث شد که نمره‌های نهایی‌اش در مرز بین اول و دوم قرار بگیرند. اما شرط ورود به دانشگاه کمبریج در رشته کیهان شناسی در مقطع فوق‌لیسانس، کسب نمره اول بود. بنابراین، برای مصاحبه شفاهی فراخوانده شد تا تصمیمی در این مورد گرفته شود. در این هنگام اعتماد به نفس هاوکینگ برگشته بود و وقتی از او در مورد برنامه‌هایش پرسیده شد، او پاسخ داد:

اگر شاگرد اول شوم، به کمبریج راه پیدا می‌کنم، اگر شاگرد دوم شوم، در آکسفورد خواهم ماند؛ بنابراین انتظار دارم مرا شاگرد اول کنید.

به قول برمن:

مصاحبه کنندگان به اندازه کافی باهوش بودند که تشخیص دهند با کسی صحبت می‌کنند که از اکثرشان باهوش‌تر است.

هاوکینگ شاگرد اول شد و در سال 1962 به ترینیتی هال کمبریج وارد شد. وقتی هاوکینگ تحصیلات خود را در مقطع فوق لیسانس آغاز کرد، در جامعه فیزیک بحث‌های زیادی پیرامون نظریه‌های رایج (مانند تئوری بیگ بنگ یا انفجار بزرگ یا نظریه حالت پایدار) در مورد خلقت جهان وجود داشت. در آن زمان هاوکینگ با الهام از قضیه راجر پنروز، پایان نامه خود را در مورد تکینگی فضا-زمان در مرکز سیاهچاله‌ها نوشت. این پایان نامه در سال 1966 تایید شد. پیشرفت دیگر هاوکینگ دریافت بورسیه تحصیلی کالج Gonville and Caius در دانشگاه کمبریج بود. او در مارس 1966 مدرک دکترای خود را در رشته ریاضیات کاربردی و فیزیک نظری، با تخصص در نسبیت عمومی و کیهان شناسی به دست آورد. سپس مقاله‌اش در مورد تکینگی‌ها و هندسه فضا-زمان برنده جایزه افتخارآمیز آدامز در آن سال شد.

بیماری

در 21 سالگی، هاوکینگ به بیماری نادر ALS مبتلا شد. این بیماری بخشی از نخاع، مغز و سیستم عصبی را مورد حمله قرار می‌دهد و به تدریج اعصاب حرکتی بدن را از بین می‌برد؛ به طوری که به مرور توانایی هرگونه حرکتی (حتی صحبت کردن) از بیمار گرفته می‌شود. در آن زمان، پزشکان، فرصت زنده ماندن او را دو سال و نیم پیش‌بینی کردند. هاوکینگ در ابتدا بسیار مایوس و افسرده شد، اما از آن‌جا که عادت داشت طبق طبع لجوج و نقادش در نظریه‌های فیزیکی هم شک کند، فکر کرد ممکن است پزشکان هم اشتباه کنند. او باز هم روحیه و اعتماد به نفس خود را بازیافت. بدین ترتیب، هاوکینگ، 55 سال پس از آن دو سال پیش‌بینی شده زنده ماند!

ازدواج

در سال 1962، هاوکینگ در سن 20 سالگی (یک سال قبل از مبتلا شدن به بیماری ALS) در یک مهمانی جین وایلد را ملاقات کرد. آن‌ها با توجه به کوتاه بودن امید به زندگی هاوکینگ، دو سال بعد نامزد کردند. به عقیده هاوکینگ، این اتفاق به او امید تازه‌ای به زندگی داد. آن‌ها در سال 1965 در زادگاه مشترکشان، سنت آلبنز، ازدواج کردند و حاصل ازدواجشان سه فرزند به نام‌های رابرت، لوسی و تیموتی بود.

همچنین بخوانید :

بیوگرافی میشل اوباما ؛ بررسی کتاب “شدن” میشل اوباما

در سال 1977، جین در گروه کر کلیسا عاشق مردی به نام جاناتان هلیر جونز شد. جاناتان به خانواده هاوکینگ نزدیک شد. هاوکینگ که شرایط جسمانی‌اش روز به روز بدتر می‌شد، این رابطه عاشقانه را پذیرفت. جین رفته رفته از شرایط هاوکینگ و نیاز او به تعداد زیادی پرستار و دستیار خسته‌تر می‌شد. همچنین دیدگاه خداناباورانه هاوکینگ با اعتقادات سفت و سخت مسیحی جین در تناقض بود. رابطه آن‌ها در این سال‌ها بسیار تنش‌زا شده بود، تا اینکه در سال 1990 هاوکینگ به جین اعلام کرد که عاشق یکی از پرستارهایش الین میسون شده است. او پس از طلاق از جین، در سال 1995 با الین ازدواج کرد. هاوکینگ در مورد ازدواجش با الین گفت:

با زنی که عاشقش هستم ازدواج کرده‌ام.

در سال 2006، هاوکینگ و الین بی سر و صدا از هم جدا شدند و هاوکینگ روابط نزدیک خود را با جین، فرزندان و نوه‌هایش از سر گرفت.

نظریه های استیون هاوکینگ

در این قسمت می‌توانید با برخی از نظریه های استیون هاوکینگ آشنا شوید.

انسان و آینده

در سال 2006، هاوکینگ سوال تفکر برانگیزی را در اینترنت مطرح کرد:

در جهانی که از نظر سیاسی، اجتماعی و زیست محیطی آشفته است، نژاد بشر چگونه می‌تواند صد سال دیگر دوام بیاورد؟

به عقیده هاوکینگ، زندگی انسان‌ها در کره زمین در معرض خطر یک جنگ هسته‌ای ناگهانی، ویروس دستکاری شده ژنتیکی، گرمایش زمین و یا خطراتی که هنوز به ذهن انسان خطور نکرده می‌باشد. او برخورد سیارک را خطرناک‌ترین تهدید برای کره زمین می‌دانست. مگر اینکه قبل از این فاجعه‌ها، انسان بتواند سیارات دیگر را تصرف کند. هاوکینگ نگران ظهور نژادی از ابرانسان‌ها بود که قادر به طراحی تکامل خودشان هستند. همچنین احتمال وجود بیگانگان (Aliens) را می‌داد که در آینده می‌توانند زمین و ساکنان آن را تسخیر کنند.

دین و خداناباوری

هاوکینگ یک آتئیست یا خداناباور بود و اعتقاد داشت که جهان بر اساس قوانین علم اداره می‌شود. علاوه بر رد وجود خدا، اعتقاد به جهان آخرت و زندگی پس از مرگ را هم داستان‌های کودکانه می‌شمرد. هاوکینگ می‌گفت:

پیش از آنکه انسان به علم دست یابد، طبیعی بود که به خلقت جهان توسط خدا اعتقاد داشته باشد، اما امروز علم توضیح متقاعد کننده‌تری ارائه می‌کند.

سیاست

هاوکینگ یکی از حامیان حزب کارگر بود. همچنین حمله 2003 به عراق را جنایت جنگی خواند و به جمع کمپین تحریم کنندگان علمی اسرائیل پیوست. او مخالف دونالد ترامپ بود و در سال 2015 گفت:

ترامپ یک عوام فریب است که همیشه به فکر منافع خودش است. هیچ استدلالی برای موفقیت‌های وی ندارم.

کتاب های استیون هاوکینگ

هاوکینگ در طول زندگی‌اش در مجموع 15 کتاب نوشت و یا با نویسندگان دیگر همکاری کرد. چند مورد از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

کتاب تاریخچه مختصر زمان

• سال انتشار: 1988
• مترجم: محمدرضا محجوب
• انتشارات: شرکت سهامی انتشار

همچنین بخوانید :

بیوگرافی کریستوفر نولان ؛ زندگینامه، فیلم شناسی، جوایز و افتخارات

در سال 1988، هاوکینگ با انتشار کتاب تاریخچه مختصر زمان (A Brief History of Time) از شهرت جهانی برخوردار شد. این کتاب کوتاه و آموزنده در مورد مکان، زمان، وجود خدا و آینده، به مرجع معتبر کیهان شناسی برای عموم مردم تبدیل شد. این اثر به سرعت به موفقیت دست یافت و برای سال‌های متمادی جز پرفروش‌ترین‌های ساندی تایمز لندن بود. میلیون‌ها نسخه از تاریخچه مختصر زمان به فروش رفت و تاکنون به بیش از چهل زبان دنیا ترجمه شده است.

کتاب جهان در پوست گردو

• سال انتشار: 2001
• مترجمان: محمدرضا محجوب، عبدالحسین صبوری
• انتشارات: شرکت سهامی انتشار، شبگیر

به دلیل اینکه درک کتاب تاریخچه مختصر زمان آسان نبود، هاوکینگ در سال 2001 کتابی با عنوان جهان در پوست گردو (The Universe in a Nutshell) خلق کرد که توضیحات شفاف‌تری در مورد نظریه‌های کیهان شناسی ارائه می‌داد.

کتاب تاریخچه مختصر زندگی من

• سال انتشار: 2013
• مترجم: احسان زیور عالم
• انتشارات: کتاب کوله پشتی

کتاب تاریخچه مختصر زندگی من (My Brief History) سرگذشت زندگی استیون هاوکینگ است که در مورد داستان زندگی‌اش از کودکی تا زمانی است که به شهرت جهانی رسید.

کتاب طرح بزرگ

• سال انتشار: 2010
• مترجمان: ابوالفضل حقیری، حسین صداقت، امیر امیرآبادی
• انتشارات: موسسه انتشاراتی فلسفه

کتاب طرح بزرگ (The Grand Design) در سال 2010 در رد این عقیده که خدا جهان را آفریده است، توسط هاوکینگ نوشته شد. هاوکینگ قبلا معتقد بود که اعتقاد به خالق با نظریه‌های علمی مدرن تناقض دارد. او در این اثر اثبات کرد که بیگ بنگ (انفجار بزرگ) نتیجه قوانین فیزیک است، نه چیز دیگر. هاوکینگ گفت:

از آن‌جا که قانونی مانند جاذبه زمین وجود دارد، جهان توان ایجاد خود از هیچ چیز را دارد و خواهد داشت. همان‌طور که جهان وجود دارد، ما نیز وجود داریم.

مرگ استیون هاوکینگ

در 14 مارس 2018 (23 اسفند 1396)، هاوکینگ سرانجام به علت بیماری ALS در خانه‌اش در کمبریج انگلستان درگذشت؛ بیماری‌ای که قرار بود بیش از 50 سال قبل او را بکشد. لارنس کراوس، همکار نویسنده و فیزیکدان هاوکینگ گفت:

ستاره‌ای از کیهان کم شد. ما انسان شگفت انگیزی را از دست دادیم. هاوکینگ 76 سال با شجاعت جنگید و به همه ما معنای واقعی انسان بودن را آموخت.

بعدها اعلام شد که خاکستر هاوکینگ در کنار دیگر مفاخر علمی مانند آیزاک نیوتون و چارلز داروین در وست مینستر ابی لندن قرار خواهد گرفت. پروفسور استیون هاوکینگ بزرگ قبل از مرگش گفت:

زندگی هر چه قدر هم که مشکل به نظر بیاید، باز هم می‌توانید در کاری موفق باشید. نکته مهم این است که تسلیم نشوید.